Στατιστικός Έλεγχος Ποιότητας

  • Αρχική
  • Στατιστικός Έλεγχος Ποιότητας

Η μεταβλητότητα είναι ένα φαινόμενο που εμφανίζεται συνέχεια σε μια παραγωγική διαδικασία. Προϊόντα που παράγονται φαινομενικά με τις ίδιες συνθήκες, στην ίδια διαδικασία παραγωγής, παρουσιάζουν μεταξύ τους σημαντικές αποκλίσεις ως προς ένα σημαντικό χαρακτηριστικό τους, όπως για παράδειγμα μια διάσταση τους ή τη σύσταση τους, την ανθεκτικότητα, το βάρος κ.α.

Η δυνατότητα να ελαχιστοποιηθούν οι αποκλίσεις στις τιμές αυτών των χαρακτηριστικών καθορίζει σε σημαντικό βαθμό και την ποιότητα των προϊόντων. Η χρήση στατιστικών μεθόδων ελέγχου της ποιότητας κατασκευής είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες αιτιών που προκαλούν τις αποκλίσεις. Η πρώτη κατηγορία είναι οι τυχαίες αιτίες (random causes), οι οποίες δεν είναι δυνατόν να ελεγχθούν και να σταθεροποιηθούν στα επιθυμητά επίπεδα κατά τη διάρκεια της παραγωγής όπως για παράδειγμα οι μεταβολές του εξωτερικού περιβάλλοντος.

Η δεύτερη κατηγορία είναι οι συστηματικές αιτίες (assignable causes) οι οποίες μπορούν να ελεγχθούν και στην περίπτωση που εμφανιστούν αποκλίσεις να ρυθμιστούν ή να διορθωθούν οι αιτίες που τις προκαλούν. Παράδειγμα συστηματικών αιτιών είναι η φθορά κάποιου εξαρτήματος ή η μεταβολή στη σύσταση ενός διαλύματος.

Οι επιδιώξεις του στατιστικού ελέγχου ποιότητας είναι κυρίως δύο, η ορθότητα και η πιστότητα. Με την ορθότητα επιδιώκουμε οι μέση τιμή της διεργασίας να βρίσκεται στο κέντρο των ορίων της προδιαγραφής, ενώ με την πιστότητα επιδιώκουμε να μειώσουμε τις αποκλίσεις από το κέντρο των προδιαγραφών, δηλαδή από την επιθυμητή τιμή.

Δεν αρκεί η μέση τιμή της διεργασίας να ταυτίζεται με την επιθυμητή τιμή θα πρέπει και η διακύμανση των τιμών να είναι μικρή ώστε να μην έχουμε προϊόντα τα οποία θα βρίσκονται εκτός των ορίων προδιαγραφών.

Στη διαχρονική εξέλιξη των στατιστικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της ποιότητας, παρατηρούμε την δημιουργία τριών βασικών εργαλείων, τον έλεγχο αποδοχής, τον έλεγχο της παραγωγικής διαδικασίας και τα στατιστικά πειράματα.

Ο έλεγχος αποδοχής ήταν το πρώτο εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε και έχει υιοθετηθεί από μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων. Εφαρμόζεται στο τέλος της παραγωγικής διαδικασίας και περιορίζεται στο διαχωρισμό των ελαττωματικών προϊόντων από τα μη ελαττωματικά.

Το μειονέκτημα αυτού του εργαλείου είναι ότι δεν επιφέρει καμία βελτίωση στην ποιότητα του προϊόντος, απλά πετυχαίνει να μην προωθηθούν στην αγορά τα ελαττωματικά προϊόντα.

Στην συνέχεια το ενδιαφέρων μετατοπίστηκε ένα βήμα πριν, στη διαδικασία παραγωγής. Σε αυτή τη φάση εφαρμόστηκε ο στατιστικός έλεγχο της παραγωγικής διαδικασίας.

Με τη χρήση αυτού του εργαλείου επιβλέπουμε την ομαλή λειτουργεία της διαδικασίας και εντοπίζουμε τις συστηματικές αιτίες που προκαλούν αποκλίσεις από τις επιθυμητές τιμές, όποτε μπορούμε να τις εξαλείψουμε.

Με το στατιστικό έλεγχο της διαδικασίας εφαρμόζουμε ουσιαστικά της πρώτες τεχνικές που οδηγούν στην βελτίωση της ποιότητας και της παραγωγικότητας και μειώνουμε το συνολικό κόστος της ποιότητας.

Τα δύο προηγούμενα εργαλεία, ωστόσο εντάσσονται στο πλαίσιο της αντιμετώπισης αιτιών που προκαλούν μεταβλητότητα. Έτσι στην τρίτη φάση της εξέλιξης των στατιστικών εργαλείων κυριάρχησε η λογική της πρόβλεψης των αιτιών, ώστε αυτές να μην εμφανίζονται στην παραγωγική διαδικασία.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο προέκυψαν τα στατιστικά πειράματα. Ο σχεδιασμός των πειραμάτων και η διενέργεια τους μας οδηγούν στο βέλτιστο συνδυασμό των τιμών των παραγόντων που προκαλούν τη μεταβλητότητα, αποδίδουν σε κάθε παράγοντα το βαθμό που επηρεάζει τη μεταβλητότητα και πετυχαίνουν την ελάχιστη απόκλιση των τιμών από την επιθυμητή μέση τιμή.

Τα στατιστικά πειράματα εφαρμόζονται τόσο στη φάση του σχεδιασμού της παραγωγής, όσο και κατά τη διάρκεια της παραγωγής ενός προϊόντος.

Ποια τα οφέλη του Στατιστικού Ελέγχου Ποιότητας;

Θα μπορούσαμε ως όφελος να αναφέρουμε μόνο την αξιοπιστία της επιχείρησης που προκύπτει από την παραγωγή προϊόντων που ικανοποιούν τις προδιαγραφές, τις επιθυμίες και τις απαιτήσεις των πελατών. Γεγονός που βελτιώνει την καλή φήμη της επιχείρησης και δημιουργεί προϋποθέσεις για να αναδειχθεί περαιτέρω η θέση της στις αγορές.